SKONTAKTUJ SIĘ Z NAMI: +48 502-619-281 E-MAIL: kancelaria@zawartka.pl
NIENALEŻNIE POBRANE ŚWIADCZENIA – WAŻNA LINIA INTERPRETACYJNA W ORZECZNICTWIE SĄDU NAJWYŻSZEGO

NIENALEŻNIE POBRANE ŚWIADCZENIA – WAŻNA LINIA INTERPRETACYJNA W ORZECZNICTWIE SĄDU NAJWYŻSZEGO

W poprzednich wpisach na blogu zwróciłem uwagę na ważny element w konstrukcji nienależnego świadczenia w rozumieniu art. 84 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Mianowicie, odpowiedzialność ubezpieczonego uzależniona jest od jego świadomości, że otrzymywane świadczenie było nienależne.

W tym kontekście warto przytoczyć pewną ukształtowaną już linię orzeczniczą Sądu Najwyższego. SN w wielu swoich orzeczeniach uznał, że świadomość ubezpieczonego, co do tego, że dane świadczenie mu nie przysługuje musi wystąpić już w trakcie pobierania świadczenia, a nie po zaprzestaniu jego wypłaty. Cytując z uzasadnienia wyroku SN z dnia 2.10.2018 r. sygn. akt: I UK 248/17, „innymi słowy, jeśli w trakcie pobierania świadczenia jest ono „należne”, a okoliczności wyłączające prawo do niego, w konsekwencji również wiedza o tym świadczeniobiorcy, wystąpiły post factum, to nie ma podstaw do uznania, iż należności wypłacone podlegają zwrotowi na podstawie art. 84 ust. 1 ustawy systemowej”. Ten wyrok wpisuje się we wcześniejsze poglądy wyrażane w orzecznictwie Sądu Najwyższego – por. wyrok SN z dnia 2.12.2009 r., sygn. akt: I UK 174/09. Sam system informacji prawnej LEX, którym prawnicy posługują się na co dzień w swojej pracy, pokazuje ponad 150 orzeczeń sądów różnych instancji, w których zaaprobowane zostało wyżej zacytowane stanowisko prezentowane przez SN.

Ta linia interpretacyjna wiąże się w sposób istotny z innym ugruntowanym poglądem, który da się wyłuskać z analizy orzecznictwa SN w tej materii. Chodzi o to, że Sąd Najwyższy dostrzega w całym systemie ubezpieczeń społecznych rolę Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który nie powinien dopuszczać do sytuacji w których najpierw wypłaca ogromne sumy pieniędzy tytułem świadczeń z funduszu chorobowego, a później stwierdza po latach że jednak świadczenia te się nie należały i żąda ich zwrotu. W ten nurt wpisuje się m.in. wyrok SN z dnia 5.12.2018 r., sygn. akt III UK 193/17, w którym Sąd Najwyższy podkreślił, że „(…) jeżeli występują okoliczności świadczące o niepodleganiu spornemu tytułowi ubezpieczeń społecznych, to organ rentowy powinien wydawać negatywne decyzje z „zerową” podstawą wymiaru składek i odmawiać wypłaty świadczeń ze spornych ubezpieczeń społecznych, a nie wypłacać świadczenia i dopiero wskutek oczywiście spóźnionych refleksji co do zasadności zrealizowanych kontrowersyjnie wysokich świadczeń kontestować legalność podlegania określonemu tytułowi ubezpieczeń społecznych”. Sąd Najwyższy zwraca w tym przypadku uwagę, a wręcz domaga się racjonalnych działań ze strony ZUS. Zdaniem Sądu Najwyższego, tego typu sytuacja, w której ZUS bezrefleksyjnie wypłacił wysokie świadczenia z ubezpieczenia chorobowego, nie stanowi uzasadnionej podstawy zakwestionowania wypłaconych świadczeń jako świadczeń nienależnych w rozumieniu przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Dodaj komentarz

Close Menu