You are currently viewing NIEODPŁATNE ZATRUDNIENIE MAŁŻONKA A ZUS

NIEODPŁATNE ZATRUDNIENIE MAŁŻONKA A ZUS

Nieodpłatne zatrudnienie małżonka a ZUS. Czy żona może pracować u męża bez umowy? Ostatnio otrzymaliśmy tego typu pytanie od klienta – „Mąż prowadzi JDG sklep z biżuterią sztuczną mamy wspólnotę mieszkamy razem. Czy tylko wchodzi w grę to, że muszę być osobą współpracująca i płacić wysokie ZUSy czy możemy skorzystać z jakieś innej opcji  by zmniejszyć koszty np. pół etatu  lub inne”.

W małych firmach bardzo często praca opiera się na pomocy najbliższych członków rodziny. Jeśli jest to doraźna, sporadyczna pomoc nie mająca większego znaczenia ekonomicznego to tego typu zwyczajowa pomoc nie powinna być kwalifikowana przez ZUS jako tytuł do ubezpieczeń, rodzący konieczność zgłoszenia do ubezpieczeń i rozliczenia składek z tego tytułu. Istotny jest ciężar gatunkowy pomocy małżonka i jej wymiar, a także to, czy małżonek pomagający w firmie sam ma jakiś inny tytuł do ubezpieczeń (np. aktywną umowę o pracę w innej firmie).

W bardzo wielu sprawach, które do nas trafiają ZUS posługuje się stwierdzeniem, że zgodnie z przepisami zawartymi w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, małżonkowie są zobowiązani do wspólnego pożycia, wzajemnej pomocy i wierności oraz wspólnego działania na rzecz dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. W tym zakresie ZUS powołuje się na art. 27 Kodeksu rodzinnego. Samo tego typu stwierdzenie nie uprawnia do ‘nakładania’ od razu obowiązku ubezpieczeń w związku z drobną pomocą udzielaną przez żonę w firmie męża nieodpłatnie. Kluczowe są okoliczności faktyczne danej sprawy i to jak w praktyce wyglądało zaangażowanie żony w firmie męża.

[ORZECZNICTWO]

Ocena, czy pomoc świadczona przez małżonka może być uznawana za współpracę w rozumieniu art. 8 ust. 11 u.s.u.s., stanowiącą w myśl art. 6 ust. 1 pkt 5 tej ustawy podstawę do objęcia tej osoby obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi, wymaga uprzedniego zbadania stanu faktycznego nie tylko w zakresie charakteru i rodzaju czynności podejmowanych przez członka rodziny, ale także czasu potrzebnego na ich wykonanie, ich wartości i zorganizowania. Za współpracę przy prowadzeniu działalności gospodarczej powodującą obowiązek ubezpieczeń uznać można tylko taką pomoc udzieloną przedsiębiorcy przez jego małżonka, która ma charakter stały i bez której stanowiące majątek wspólny małżonków dochody z tej działalności nie osiągałyby takiego pułapu, jaki zapewnia współdziałanie przy tym przedsięwzięciu. Takie rozumienie współpracy przy prowadzeniu działalności gospodarczej odpowiada bowiem celom ustawy systemowej wyrażającym się przymusem ubezpieczenia, na zasadzie równości, wszystkich zarobkujących własną pracą (niezależnie od podstawy jej świadczenia).

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 lipca 2025 r. III USK 216/24

NIEODPŁATNE ZATRUDNIENIE MAŁŻONKA A ZUS

Trzeba pamiętać o tym, że nawet niesformalizowana współpraca (praca bez umowy) wykonywana bez odpłatności za pracę może być uznana przez ZUS za tytuł do ubezpieczeń jakim jest współpraca przy prowadzeniu pozarolniczej działalności, co będzie wiązać się dla osoby prowadzącej działalność gospodarczą z obowiązkiem zapłaty składek za nieodpłatnie zatrudnionego małżonka.

Wynika to z regulacji art. 8 ust. 11 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który przewiduje, że jeśli pomoc członka rodziny ma istotny wymiar ekonomiczny i jeśli pomoc ta jest regularna, to mamy do czynienia z powstaniem tytułu do ubezpieczeń – nawet jeśli strony nie dopełniają odpowiednich formalności związanych ze zgłoszeniem do ubezpieczeń.

NIEODPŁATNE ZATRUDNIENIE MAŁŻONKA A ZUS – KONTROLA ZUS

W jakich sytuacjach dochodzi do ujawnienia przez ZUS faktu współpracy przez nieodpłatnie zatrudnionego małżonka? Przecież strony nie mają formalnie zawartej żadnej umowy, taka wieź prawna nie jest nigdzie ujawniona – ani w ZUS ani w US. Otóż najczęściej dochodzi do ujawnienia współpracy w toku kontroli ZUS. Mieliśmy na przykład sytuację, w której żona prowadziła firmę, a mąż pomagał jej nieodpłatnie bez zgłoszenia faktu współpracy w ZUS. ZUS przyszedł na kontrolę do firmy w związku z pobieranymi przez żonę zasiłkami. Okazało się, że w pewnym okresie zasiłki były pobierane w ciągłości, co oznaczało że kobieta nie mogła wykonywać działalności gospodarczej osobiście, bo doszłoby do nieuprawnionego wykorzystywania zwolnienia lekarskiego (nie można pracować na zasiłku, bo skutkuje to utratą prawa do zasiłku i zobowiązaniem do zwrotu zasiłku – art. 17 ustawy zasiłkowej). W toku kontroli kobieta wskazała, że pracę w firmie wykonywał jej mąż. W firmie nikt inny nie był zatrudniony. W tym stanie faktycznym ZUS wydał decyzję o objęciu męża obowiązkiem ubezpieczeń z tytułu współpracy, pomimo że wykonywał on nieodpłatnie czynności na rzecz firmy żony. ZUS uznał, że tej pracy było na tyle dużo, że wypełnia ona ustawowe ramy współpracy. Taka decyzja skutkowała obowiązkiem zapłaty kilkudziesięciu tysięcy złotych składek do ZUS – pomimo że mąż pomagał nieodpłatnie w firmie żony.

PRAWNIK DO WALKI Z ZUS. STAJEMY PO STRONIE OBYWATELA W SPORACH Z ZUS.

POMAGAMY NA KAŻDYM ETAPIE SPORU Z ZUS – ODWOŁANIA OD DECYZJI ZUS – OBSŁUGA PRAWNA SPRAW SĄDOWYCH – APELACJA – SKARGA KASACYJNA

ZGŁOŚ SIĘ DO NAS JUŻ DZIŚ!

Zapraszamy do zapoznania się z ofertą kancelarii i skorzystania z naszych usług.

Zadzwoń 502 619 281 / napisz kancelaria@zawartka.pl

SZYBKI KONTAKT PRZEZ FORMULARZ KONTAKTOWY:

    Dodaj komentarz